جک هیدرولیک چیست؟

جک هیدرولیک وسیله‌ای است که در آن نیرو بر روغن موجود در یک استوانه ای کوچک وارد می‌شود. این نیرو سبب می‌شود که روغن غیر قابل تراکم به استوانه بزرگ منتقل شود. روغن به پیستون استوانه فشار وارد میکند و باعث بلند شدن بار روی استوانه (مثلا ماشین) می‌شود. مکانیزم کار ماشینهای جرثقیل ، و دیگر ماشین ها نیز چنین می‌باشد که در عین سادگی ، کار مفید زیادی با بازده بالا انجام می‌دهد.

در ساختمان جک هیدرولیک با علم بر اینکه  روغن تقریبا تراکم ناپذیر است و نیروی وارد بر خود را منتقل می‌کند، فشار وارد بر پیستون کوچک عینا به پیستون بزرگ منتقل می‌شود و آنرا به طرف بالا می‌راند.
هر دستگاه هيدروليک تراکتور داراي يک جک يک طرفه است. جک هاي هيدروليکي از 3 نوع اند. يک راهه يک طرفه و دو طرفه هر جک داراي يک پوسته يا سيلندر است که پيستون در درون آن حرکت رفت و برگشتي دارد. پيستون به دسته اي متصل مي شود که از يک طرف سيلندر بيرون مي آيد.

دسته جک نیز یک اهرم است و مزیت مکانیکی مخصوص به خود را دارد. دسته اهرم نیروی محرک را افزایش می‌دهد. بر جک هیدرولیک نیروی مفید دسته وارد می‌شود و جک این نیرو را افزایش می‌دهد.

جک يک راهه :

قطر پيستون و دسته آن يک اندازه است. فقط يک مجرا دارد که روغن از آن ورود و خروج مي نمايند. اين جک ها در پايين بردن وسيله هيچ نيرويي ندارد بلکه فقط مي توانند بار را بلند کنند.

جک يک طرفه :


قطر دسته پيستون کمتر از قطر پيستون بوده و داراي دومجرايي ورود و خروج مي باشد که در يک مجرا در طرف سر پيستون قرار دارد و مجراي ديگر در ته سيلندر.اين جک نيز فقط مي تواد بار را بلند کند. همانند جک يک راهه، هيچ نيرويي براي پايين بردن وسيله اعمال نمي نمايد. جک دستگاه هيدروليک تراکتورهاي امروزي از اين نوع هستند.

جک دو طرفه :

قطر دسته پيستون کوچکتر از قطر پيستون است. ممکن است يک دسته پيستون يا دو دسته پيستون در دو طرف پيستون داشته باشند يعني دسته پيستون سرتاسري باشد. دو مجراي ورود وخروج روغن دارد. این نوع جک ها از هر دو طرف مي تواند فشار وارد آورد. به عبارت ديگر قادر است که وسيله را تحت فشار پايين ببرد. جک فرمان هاي هيدروليکي از اين نوع هستند چون براي چرخاندن چرخ ها به سمت چپ و راست هر دو، بايد نيرويي اعمال گردد.

آیا جک هیدرولیک مقدار کار را افزایش می‌دهد؟

دستگاهی وجود ندارد که بتواند مقدار کار را افزایش دهد. هر مقدار روغن که از استوانه کوچک خارج شود، همان مقدار وارد استوانه بزرگ می‌شود.

دستگاه هاي هيدروليک:

دير زماني است که از توان هيدروليکي براي سهولت در بلد کردن و پايين بردن ماشين هاي کشاورزي بهره گرفته مي شود. در دستگاه هاي جديدتر از اين توان همچنين براي کنترل کشش و موقعيت سوار بر تراکتور استفاده مي شود

جک‌های خودرویی که برای بیرون آوردن خودرو از مهلکه، چاله، استفاده در زمان پنچری و… از آنها استفاده می‌شود، انواع مختلفی دارند؛ اما از بین همه نمونه‌های هیدرولیکی، این نوع جک ها کاربرد گسترده‌تری دارند و هر‌چند امروزه از آنها در خودرو‌های سواری کمتر استفاده می‌شود اما هنوز هم یک عضو مهم در خودرو‌های سنگین به شمار می‌روند.
خصوصا اینکه جک های هیدرولیکی در وسایل راهسازی و معدنی، کمپرسی‌ها، بالابر‌ها، لیفتراک‌ها، جرثقیل‌ها و… نیز کاربرد بسیار مهم و غیر‌قابل جایگزینی دارند.

دلیل اهمیت استفاده از این جک‌ها، ساختار ساده در کنار قدرت بالایی است که تولید می‌کنند.

نحوه کارکرد جک های هیدرولیکی‌:

نحوه کارکرد جک‌های هیدرولیکی بسیار ساده است. در جک‌های هیدرولیکی از سیال که روغن است، استفاده می‌شود. مایعات تراکم‌پذیری بسیار ناچیزی دارند برای همین سرعت جک‌های هیدرولیکی قابل کنترل است و از طرفی قدرت بالایی دارند.

قسمتی از جک که وزن خودرو به آن فشار وارد می‌کند، دارای سطح مقطع بالایی است و قسمتی از جک که باید با تلمبه زدن، روغن را به حرکت در آورد، دارای سطح مقطع کمی است. بنابراین برای سطح مقطع زیاد، نیروی زیادی لازم است و برای سطح مقطع کم نیز نیروی کمی نیاز خواهد بود.
این بدان معنی است که متناسب با توان انسان، یک نیروی کم را به یک سطح مقطع کم وارد می‌کنیم تا به یک نیروی زیاد در سطح مقطع بزرگ، غلبه کنیم

معایب جک هیدرولیکی:

در مورد این سیلندر های هیدرولیکی باید مراقب بود تا روغن آن ها نشت نکند و یا دچار آلودگی نشود. اما باز هم ممکن است عیوبی به مرور در آن ها دیده شود. جک های روغنی در حالت کلی دچار چهار عیب بزرگ و اصلی می شوند. اولین عیب که چندان عجیب و نادر هم نیست، به انتها نرسیدن بازوی جک است که منجر می شود، بار و خودرو به اندازه کافی بلند نشود.

این عیب در صورت کمبود روغن جک پیش می آید و برای رفع آن باید میزان روغن تنظیم شود. هم چنین ممکن است جک بعد از بالا رفتن و زیر فشار قرار گرفتن، کم کم  بار را پایین بیاورد و نتواند در ارتفاع قبلی بماند. دلایل بروز این عیب نیز ممکن است به خاطر چهار علت باشد؛ یا پیچ خلاص جک تا انتها بسته نشده باشد، روغن دارای آلودگی باشد، جک دارای نشتی شده باشد و آب بند ها خراب شده باشند و یا تلمبه جک دچار مشکل و قفل شدن شده باشد. اما برعکس این اتفاق نیز ممکن است دیده شود. یعنی میله جک به سختی بالا و پایین برود.

این عیب به خاطر خرابی و کج شدن میله اصلی، خرابی تلمبه جک، معایب داخلی نظیر روغن نامناسب و یا خرابی آب بندها و کاسه نمد ها و… است. اما عیب آخر نیز ممکن است در بالا رفتن و یا پایین آمدن جک دیده شود که به اصطلاح گفته می شود، جک حالت اسفنجی دارد. یعنی بالا و پایین رفتن آن نرم و یکنواخت نیست. این عیب به خاطر وجود هوا درون روغن جک است.